X
تبلیغات
ارتباطات - مبانی ارتباط جمعی

ارتباطات

مبانی ارتباط جمعی

"تافلر" ( یکی از نظریه پردازان ارتباطات ) تمدن بشری را به سه مرحله تقسیم می کند که شامل مرحله کشاورزی ، مرحله صنعتی و مرحله فرا صنعتی یا عصر ارتباطات و اطلاعات می باشد. در عصر فرا صنعتی قدرت در دست کسانی است که شبکه های ارتباطی و اطلاعاتی را در اختیار خود دارد . همچنین آقای مک لوهان دانشمند کانادایی در نظریه دیگری تاریخ بشر را به سه دوره یعنی عصر فرهنگ شفاهی ، عصر تمدن چاپی و عصر تمدن الکترونیک تقسیم میکند. در عصر الکترونیک قدرت در دست صاحبان شبکه های تلویزیونی و شبکه های کامپیوتری و ماهواره ای است.

پیشرفت شگرف تکنولوژی ارتباطات در سالهای اخیر نشان دهنده این واقعیت است که در حال حاضر بشر مرحله سوم یعنی عصر الکترونیک را سپری می کند . وسایل الکترونیک با انجام کار ویژه های خاص خودش اثرات عمیقی بر حیات فردی و اجتماعی انسانها نهاده اند که مهمترین بعد آن فراهم کردن امکان تماس و مبادله سریع فرهنگها با یکدیگر می باشند . در این فرایند انواع پیامها سیاسی ، فرهنگی و اقتصادی با عبور از مرزها در درون خانه های شهروندان به مخاطبان می رسد و بخش قابل توجهی از نگرشها در رفتارهای سیاسی ، فرهنگی و اقتصادی تحت تاثیر این پیامها جهت می گیرد.

امروزه رسانه های گروهی از پدیده های مهمی است که با مقوله امنیت ملی کشورها در ارتباط می باشد . نکته قابل توجه در این زمینه اثرات مثبت و منفی این ابزارهاست که هرگز از جنبه های مخرب و سازنده خالی نبوده و همین امر شناخت و مطالعه اثرات ، پیامدها و دیگر جنبه های این پدیده را ضروری ساخته است.

 

 

مبانی ارتباط جمعی                                          13/02/89   جلسه دوم

 

عصری که در آن زندگی می کنیم همچون قرن تسخیر فضا ، قرن اتم ، قرن کامپیوتر ملقب شد اما هیچ یک از این واژه ها همچون واژه عصر ارتباطات گویای تحولات ژرف و شگرف این قرن و وجه تمایز آن با قرنهای گذشته نمی باشد.  وسایل پیشرفته اطلاعاتی از قبیل تلفن ، رادار ، دورنگار و امثالهم زندگی بشر را دگرگون ساخته اند و وسایل ارتباط جمعی مانند تلویزیون و غیره ساختار زمین را متفاوت کردند ، این وسایل با هزاران رشته نامرئی آدمیان را با هم پیوند داده و جهان پهناور را با مساحت 510 میلیون کیلومتر مربع و با پنج قاره به صورت دهکده ای کوچک در آورده است.

گویی در این دهکده جهانی وسایل ارتباطی پیچیده و نوین وضع را به صورتی در آورده اند که افکار و اعمال هر یک از ما آدمیان از دید و نظر سکدیگر پنهان نیستند و در این فرایند نفوذ ناپذیری مرزها و دیوارها در برابر اشعه های ارتباطی رنگ باخته اند و فاصله ها از میان رفته است .

با مشاهده وسایل ارتباط جمعی می توان با کسب بصیرت و آگاهی های لازم از جنبه های زیان بار این وسایل مصون ماند و با به کار بستن راهنمایی ها و تعالیم مکتب اسلام آنها را در راه کسب سعادت و رسیدن به تکامل انسانی به خدمت گمارد ، این موضوع در بند دوم از اصل سوم قاننون اساسی نیز مورد تاکید قرار گرفته ، در این بند آمده است بالا بردن سطح آگاهی های عمومی ، در همه زمینه ها با استفاده صحیح از مطبوعات و رسانه های گروهی و وسایل دیگر از وظایف دولت جمهوری اسلامی در نیل به اهداف نظام اسلامی است.

عناصر ارتباط :

فرستنده                    پیام                    کانال                     گیرنده

ارتباطات عبارت است از انتقال یا تبادل اطلاعات ، احساسات و ایده ها به مخاطبان.

کانالهای ارتباطی :

ارتباطات و اطلاعات از عناصر و پایه های اصلی تمدن امروزی انسان اند و بخش اعظم تکاپو در قرن حاظر تلاش و بهینه سازی شیوه های شناخت ، گردآوری ، سازمان دهی ، انباشت ، بازیابی ، جابجایی و انتقال اطلاعات پیام می شود.

در حوزه جابه جایی و تبادل اطلاعات حوزه ای به نام کانالهای ارتباطی مطرح است به سوری که گسترش ارتباطات در جهان امروز ما را به شناخت کانالهای ارتباطی وا می دارد.

صاحبنظران حوزه ارتباطات کانالهای این پدیده را به سه گروه مشخص یعنی کانالهای مواصلاتی ( ترابری )،  کانالهای ارتباطی مخابراتی و کانالهای ارتباطی اجتماعی طبقه بندی کرده اند .

1 – کانالهای مواصلاتی :

راهها اعم از کوچه ها ، خیابانها ، اتوبانها و وسایل حمل و نقل از قبیل قطار وهواپیما و غیره از وسایل و کانالهای مواصلاتی به شمار می روند که امکان برقراری ارتباط میان انسانها را برقرار می کند.

2 – کانالهای ارتباطی مخابراتی :

پست و تلفن جزء وسایل و کانالهای ارتباط مخابراتی به شمار می آیند که امکان تبادل و جابه جایی پیام دو شخص و یا آگاهی بیشتر ممکن می سازد.

3 – کانالهای ارتباطی اجتماعی :

مقصود وسایل و ابزاری هستند که میان گروههای بزرگی از جوامع ارتباط خطی ، تصویری و کلامی برقرار می کنند که به طور عمده مطبوعات ، رادیو ، تلویزیون ، ماهواره های ویژه و تا حدودی سینما را در بر می گیرد.

رابطه ارتباطات و اطلاعات :

مطالعه دانشمندان در باره موجودات زنده گویای وجود اشکال جیرت انگیزی از ارتباطات میان آنهاست به عنوان مثال مورچه ها زبان بوها به کار می برند ، زنبورها با حرکتهای رقص گونه با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند ، همچنین در جهان جانوران کاربرد نظامهای ارتباطی صوتی و نوری که مشاهده می شود انواعی از ماهیان و مارها برای برقراری ارتباط از آن استفاده می کنند. انسانها نیز از همان سپیده دم حیات و پدیدار شدن اجتماعات ابتدا با شیوه های ابتدایی مانند لمس کردن ، حرکات چهره ایما و اشاره به مبادله پیام با یکدیگر بوده اند . شیوه های تبادل اطلاعات از آغاز تاکنون دستخوش یحول شده است و با گذشت زمان انیانها ناگزیر بودند متناسب با شرایط و مقتضیات شیوه ها و ابزارهای دیگر ابداع کنند. ارسال پیامها به وسیله دوندگان مقاوم ، اسب های تندرو ، کبوترهای نامه رسان حاصل این تکاپو بود و اندک اندک نشانه هایی همچون دود آتش و طبل نیز به انواع شیوه های انتقال اطلاعات افزوده شد. در دنیای پیچیده و گسترده امروزی دیگر این نیاز انسانی با مبادلات شخصی چهره به چهره و ابزارهای نخستین برآورده نمی شود و ابزارهای پیشرفته تری نیاز است تا با استفاده از آنها حجم انبوهی از پیامها و اطلاعات در حداقل زمان مبادله گردد. فناوری و وسایل نوین ارتباطات مانند ماهواره ها ، صنعت چاپ ، شبکه های بزرگ فرستنده رادیویی و تلویزیونی که امروزه به کار می روند زاییده همین نیاز بشری هستند . بنابراین در می یابیم که رسانه ها و ابزارهای ارتباطی همچون ظرفهایی هستند که پیامها و اطلاعات به وسیله آنها جابه جا می شوند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مبانی ارتباط جمعی                                          20/02/89   جلسه سوم

پیام مهمترین عنصر در ارتباطات:

دانشمندان علم ارتباطات در تجزیه و تحلیل عناصر و اجزای تشکیل دهنده فرایند ارتباط از آغاز تا انجام چرخه، به اجزای گوناگون اشاره کرده اندکه هر جزء دارای ویژگی های خاص خود است.

برای شناخت پدیده ارتباطات باید این اجزاء را شناخت و رابطه هر یک را با یکدیگر و نیز اهمیت و کارکرد آنها را بررسی کنیم.

جامعه شناسانِ وسایل ارتباط جمعی هنگام مطالعه در حوزه ارتباطات هر یک مدلی را مطرح کرده اند (مدل ارتباطی)

مدل ارتباطی عبارت است از تبیین اجزاء اصلی تشکیل دهنده انواع ارتباطات و بیان تقدم و تاخر و کیفیت هر یک از این اجزاء .

ساده ترین مدل ارتباطی عناصر اصلی ارتباط را شامل سه عنصر زیر می دانند:

الف ) منبع پیام  : منبع می تواند فرد یا سازمان ارتباطی باشد

ب ) پیام : پیام عبارت است از مجموعه ای از الفاظ ، لغات و اشکال که پیام دهنده به منظور تاثیر گذاری بر روی مخاطب آن را تولید و ارائه می کند.

ج ) مقصد پیام : مقصد پیام مخاطبانی هستند که پیامها برای آنها ارسال می شوند .

اگر بپذیریم که علت اصلی پیدایش وسایل ارتباطی و کارکرد آنها جابه جایی و انتشار عنصری به نام پیام است ، در این صورت به سهم و اهمیت این عنصر پی خواهیم برد . آنچه به وسیله رسانه ها جابه جا می شود عنصر پیام است که به صورت گفتاری ، نوشتاری ، تصویری و غیره مبادله می شود.

تنوع و گستردگی ارتباطات در دنیای امروز :

ماشینی شدن زندگی آدمی ، افزایش جمعیت ، تقسیم کار و مشاغل ، تخصصی شدن فعالیتها ، گسترش یافتن حوزه های حرفه ای و شغلی ، تنوع امکانات ، بهره بری و افزایش میزان وابستگی های متقابل از ویژگی های بنیادین تمدن کنونی است. در چنین دنیایی بر دامنه و بستر ارتباطات در حوزه های گوناگون اضافه شده است.

الف) ارتباطات سازمانی ( اداری ) :

موسسه ها و سازمانهای اداری برای حفظ موجودیت خویش در میدان رقابت با دیگر سازمانها نیازمند اطلاعات هستند که دسترسی به آنها از مجرای ارتباطات ممکن است. امروزه انجام این وظیفه یعنی سامان دهی ارتباطات به واحدی به نام روابط عمومی سپرده شده است که کار ویژه آن انجام امر ارتباطات است. وجود عناوینی همچون اداره کل روابط عمومی ، دفتر کل روابط عمومی و واحد روابط عمومی ، نشان دهنده اهمیت این عنصر در کارکرد سازمانها و موسسه های گوناگون است.

ب ) ارتباطات اقتصادی :

عنصر ارتباطات در قلمرو فعالیتهای اقتصادی نیز از اهمیت بسیاری برخوردار است و بازتابی مستقیم بر توان تولید و انتقال در مقیاس محلی ، ملی و جهانی دارد. یکی از شاخص های توسعه کشورها نیز (زیربنای اطلاعاتی) در حوزه های گوناگون از جمله در بعد اقتصادی است و بنابر این شاید بتوان گفت که یکی از علل عقب ماندگی کشورهای توسعه نیافته ضعف زیر بنای ارتباطاتی آنهاست.

ج ) ارتباطات مدریتی :

مدریت در شاخه های گوناگونش از قبیل صنعتی ، تجاری ، آموزشی ، سیاسی و غیره برای سازگاری با محیط خارجی نیازمند به جریان پیوسته اطلاعات است . جامعه پیچیده صنعتی که نقش سازمانهای عمومی در آن روز به روز بیشتر می شود نمی تواند بدون نظامهای ارتباطی به زندگی خود ادامه دهد.

د ) هیچ حکومتی نمی تواند بدون ارتباط با شهروندان اجزای سازمان خود در سطوح مرکزی و محلی و نیز دیگر کشورها به فعالیت خود ادامه دهد. در حوزه کشور داری ارتباط سهمی مهم و تعیین کننده دارد. هیات های حاکمه در کشورهای جهان برای سامان بخشی به ارتباطات کشور با واحدهای سیاسی ناگذیر شده اند سازمانها و تشکیلات گسترده ای پدید آورند که شامل مدرسه ها و دانشکده های روابط بین الملل برای تربیت و آموزش کارکنان مجرب ، سفیران ، کنسولها و دیپلماتهای ورزیده است.

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و سوم اردیبهشت 1389ساعت 10:23  توسط دانشجويان دانشگاه علمي و كاربردي كيش  |